Πολλοί Άγιοι έχουν το προσωνύμιο Άγιοι Ανάργυροι, διότι πολλοί Άγιοι είχαν σπουδάσει Ιατρική και προσέφεραν τις υπηρεσίες τους σε όλους όσοι την είχαν ανάγκη, χωρίς χρήματα, δίνοντας και από τα δικά τους χρήματα και όχι μόνο σε Χριστιανούς. Οι δύο πιο γνωστές δυάδες Αγίων-ιατρών είναι τα αδέλφια Κοσμάς και Δαμιανός. Η εκκλησία μας γιορτάζει τους Κοσμά και Δαμιανό, τους μεν Ρωμαίους την 1η Ιουλίου, τους δε Ασιάτες την 1η Νοεμβρίου. Οι Άγιοι Ανάργυροι, οι Ρωμαίοι, ήταν αδέλφια, γνωστοί σε όλη τη Ρώμη για τη φιλανθρωπία τους και την ανιδιοτελή προσφορά τους προς φτωχούς και πλούσιους.

Οι Κοσμάς και Δαμιανός, οι Ασιάτες έζησαν διδάσκοντας τον λόγο του Θεού και προσφέροντας τις ιατρικές τους συμβουλές. Υπάρχουν στο Ορθόδοξο εορτολόγιο και αρκετοί άλλοι, όπως οι Κύρος και Ιωάννης, Σαμψών και Διομήδης, Μώκιος και Ανίκητος, Θαλλελαίος και Τρύφων κ.λ.π.

 

Γιατί ονομάζονται Ανάργυροι;

Ανάργυροι ονομάζονται επειδή δεν αγαπούσαν τα αργύρια, δεν ήσαν φιλάργυροι, η καρδιά τους δεν ήταν προσκολλημένη στα υλικά αγαθά και προσέφεραν τις ιατρικές τους υπηρεσίες αφιλοκερδώς.

 

Οι δικοί μας Άγιοι Ανάργυροι

Οι Άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός, που εορτάζουν την 1η Νοεμβρίου, ήσαν αδέρφια και κατάγονταν, όπως προαναφέραμε, από την Ασία. Γεννήθηκαν στην Συρία και πέθαναν το 303 στις Αιγές της Κιλικίας. Οι Άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός είχαν γονείς ευσεβείς. Ο πατέρας τους όμως πέθανε όταν οι Άγιοι ήσαν σε μικρή ηλικία και τη φροντίδα τους ανέλαβε εξ ολοκλήρου η μητέρα τους, η (επίσης) Αγία Θεοδότη, η οποία τους γαλούχησε με τα νάματα της Εκκλησίας και τους δίδαξε την αγάπη προς τον Θεό και τον άνθρωπο.

Η Αγία Θεοδότη πρέπει να αποτελεί το πρότυπο κάθε μητέρας που θέλει τα παιδιά της να προκόψουν. Αλλά προκοπή δεν νοείται χωρίς την αγάπη, την ανιδιοτελή αγάπη προς όλους τους ανθρώπους αδιακρίτως.

Για να αγαπά όμως κανείς αληθινά τους ανθρώπους πρέπει πρώτα να αγαπά τον Θεό, επειδή η αληθινή αγάπη είναι δώρο του Θεού.


Η πρώτη μεταμόσχευση

Οι άγιοι Ανάργυροι θεράπευαν όλους ανιδιοτελώς και αδιακρίτως με την επιστημονική τους γνώση. Εκεί όμως που οι ανθρώπινες δυνάμεις αδυνατούσαν να προχωρήσουν, επειδή κάποιες ασθένειες είναι ανίατες, θεράπευαν τους ασθενείς με την προσευχή τους.

Αλλά για να κρύβουν το χάρισμα των ιαμάτων που είχαν λάβει από τον Θεό, λόγω της μεγάλης τους αγάπης, προσποιούνταν ότι εθεράπευαν με τα φάρμακα.

Και το έκαναν αυτό από ταπείνωση, για να μη θαυμάζονται και επαινούνται από τους ανθρώπους. Γνωστό είναι το θαύμα που έκαναν, πετυχαίνοντας τη μεταμόσχευση ενός ποδιού από νεκρό άτομο, σε έναν άρρωστο με σηψαιμία  

Όλη τους η ζωή ήταν διακονία, προσφορά και θυσία στον βωμό της ανιδιοτελούς αγάπης. Τα τέλη τους ήσαν «χριστιανά, ανεπαίσχυντα και ειρηνικά» η όπως αναγράφεται στον ιερό Συναξαριστή, «ετελειώθησαν εν ειρήνη».

Οι Άγιοι Ανάργυροι είχαν πολλούς εχθρούς: Κάποιοι καλοθελητές τους διέβαλαν στον αυτοκράτορα και του είπαν ότι οι θεραπείες και τα θαύματα που επιτελούσαν τα έκαναν με μαγικές τέχνες. Τότε οι Άγιοι Ανάργυροι επειδή δεν ήθελαν να πάνε άλλους αντί αυτών στον αυτοκράτορα, προσήλθαν μόνοι τους ενώπιόν του και ο αυτοκράτορας Καρίνος προσπάθησε να τους μεταπείσει να αρνηθούν τον Χριστό.

Εκείνοι όμως όχι μόνο δεν αρνήθηκαν την πίστη τους, αλλά κατάφεραν να μεταπείσουν και να μεταστρέψουν τον ίδιο τον αυτοκράτορα, αφού και ο ίδιος δέχτηκε τις θεραπευτικές τους ιάσεις. Συγκεκριμένα, όταν ο Καρίνος ανέκρινε τους Αγίους, μετατοπίστηκε η θέση του προσώπου του και στράφηκε προς τη ράχη του.

Αμέσως τότε οι Άγιοι τη θεράπευσαν με την προσευχή τους στον Χριστό. Εξαιτίας αυτού του θαύματος, πίστευσαν στον Χριστό όσοι βρίσκονταν εκείνη την στιγμή μπροστά και ο ίδιος ο Αυτοκράτορας τους έστειλε πίσω στους συγγενείς τους με μεγάλες τιμές.

Αργότερα όμως, μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα, οι Άγιοι φθονήθηκαν από τον ίδιο τον δάσκαλο που τους είχε μάθει την ιατρική επιστήμη, γιατί είχαν αποκτήσει μεγάλη δόξα και φήμη. Γι` αυτό τον λόγο τους ανέβασε σε κάποιο όρος για να μαζέψουν δήθεν κάποια βότανα και εκεί τους επιτέθηκε με πέτρες και τους θανάτωσε.