Συχνά ο Χριστιανός αναρωτιέται αν η Εκκλησία αποδέχεται τη βασκανία. Και είναι λογικό να προβληματίζεται καθώς συχνά η βασκανία, δηλαδή οι επιθέσεις «του εχθρού», του Διαβόλου, συγχέονται με το μάτιασμα, μια πρόληψη και δεισιδαιμονία ότι δήθεν ο κακός άνθρωπος με το βλέμμα του μπορεί να βλάψει εκείνον που φθονεί.

Φυσικά η Εκκλησία διαθέτει πλήθος ευχών και προσευχών που κάνουν λόγο για «βάσκανο οφθαλμό», μια φράση που προέρχεται από την Αγία Γραφή και σημαίνει τον φθονερό άνθρωπο, τον άσπλαχνο, τον ανελεήμονα σε αντίθεση με το «καλό μάτι» που ισοδυναμεί με τον καλό και ενάρετο, τον ψυχόπονο και φιλεύσπλαχνο. Στη συνέχεια καθώς περνούσαν τα χρόνια η φράση «βάσκανος οφθαλμός» παραφθάρηκε για να περιγράψει τους ανθρώπους που δέχονται να γίνουν υποχείρια του Διαβόλου και ασχολούνται με μαγείες, ξόρκια, μαντείες και όλα τα συναφή.

Ο Άγιος Νεκτάριος και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρουν ότι η βασκανία είναι ένα πάθος. Ο βάσκανος λυπάται και λειώνει μέσα του θεωρώντας εχθρούς τους αδελφούς του ακόμη και όσους δεν τον έχουν βλάψει ή αδικήσει. Μάλιστα ο Άγιος Νεκτάριος στο βιβλίο του «γνώθι σ᾽ αυτόν», αναφέρει ως αιτία της βασκανίας το πάθος του ανθρώπου που φωλιάζει στην καρδιά του για να γεννήσει το μίσος, τη ζήλεια και τελικά τον φθόνο.  Ο φθονερός άνθρωπος όταν βλέπει κάτι καλό στο άλλο υποφέρει βαθιά μέσα του και μαζί με τον διάβολο φθονούν το καλό του άλλου και εκεί τελικά συναντώνται. Εκεί βρίσκει τη δίοδο ο διάβολος να περάσει την κακία στους ανθρώπους  μέσα από τον φθόνο.

Άρα η βασκανία δεν είναι μια περιστασιακή ζήλεια των ματιών που φεύγει, μια κακή ή βαριά ενέργεια της στιγμής αλλά ένα πάθος φλογερό πίσω από το οποίο βρίσκεται ένας κακός δαίμονας («βάσκανος δαίμονας»).

Συμπέρασμα: Η Εκκλησία αποδέχεται τη βασκανία και έχει υιοθετήσει ευχές εναντίον της με το μεγαλύτερο έργο να ανήκει δικαιωματικά στον  Μέγα Βασίλειο που  έγραψε το «περί φθόνου καί βασκανίας». Το γεγονός λοιπόν ότι η Εκκλησία μας αποδέχεται τη βασκανία ενώ απορρίπτει το μάτισμα, δεν σημαίνει ότι φάσκει και αντιφάσκει. Τουναντίον! Σε αντίφαση βρίσκονται όσοι Χριστιανοί βρίσκονται σε σύγχυση και από τη μια κάνουν το σταυρό του ενώ από την άλλη καταφεύγουν σε ξόρκια, μαντζούνια και μάγια. Η Εκκλησία δεν αποδέχεται ότι η ματιά ενός συνανθρώπου μπορεί από μόνη της να προκαλέσει κακό από απόσταση. Αντιμετωπίζει μάλιστα όλα αυτά ως δεισιδαιμονίες και απαράδεκτες προλήψεις πόσο μάλλον όταν ορισμένοι πιστεύουν ότι όσοι γεννήθηκαν συγκεκριμένη ημέρα «ματιάζουν» περισσότερο, ή ότι όποιοι έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (π.χ. ανοικτόχρωμα μάτια) έχουν βαρύ μάτι.

Ποιοι είναι ευάλωτοι στη Βασκανία;

Σύμφωνα με τον Αβά Ησαΐα θύμα της βασκανίας γίνεται αυτός που ενδιαφέρεται πολύ για τη γνώμη του κόσμου και που αποζητεί διαρκώς την αποδοχή και εκτίμηση των ανθρώπων. Γενικά ασταθείς χαρακτήρες, νάρκισσοι, υπερήφανοι, ωραιοπαθείς, φίλαυτοι, επιδειξιομανείς, εγωκεντρικοί, είναι ευεπίφοροι στη βασκανία καθώς αυτά τα στοιχεία δίνουν άφθονες λαβές στον βάσκανο δαίμονα να προκαλέσει ψυχικές και σωματικές ανωμαλίες.

Και το αντίδοτο;

Αντίδοτο σε όλα αυτά είναι η ανάγνωση της Καινής Διαθήκης, η προσευχή σε άγιες εικόνες, η νηστεία, η εξομολόγηση, η θεία Λειτουργία και η θεία Κοινωνία. Όλα αυτά “χτίζουν” ένα τείχος ανοσίας στη βασκανία αρκεί να μην συνοδεύονται από δήθεν εξορκιστικά λόγια που μεταφέρει η λαϊκή παράδοση και οι σχετικές πράξεις γύρω από το ξεμάτιασμα. Μεγάλη προσοχή στα υποτιθέμενα «προστατευτικά» φυλαχτά που δεν έχουν αγιαστεί ή διαβαστεί, στα μαντζούνια και τα ψεύτικα κομμάτια από σταυρούς, προσωπικά αντικείμενα αγίων κ.ά. Δεν υπάρχουν και είναι μεγάλη απάτη.

Επίσης προσοχή στον εξορκισμό: Τέτοια δικαιοδοσία έχουν για τη θεραπεία του σώματος και της ψυχής μόνο οι ιερείς, δεν υπάρχει εξορκισμός που μπορεί να διαβάσει ή να κάνει ένας λαϊκός.

Η ανάγνωση των εξορκισμών ενδείκνυται για ειδικές και μεμονωμένες περιπτώσεις με τη χρήση του εκκλησιαστικού όρου «οικονομία». Σε αυτήν την περίπτωση μπορεί κάποιον να διαβάσει έναν γενικό εξορκισμό και αυτό άλλωστε επιβεβαιώνεται από τον Λόγο του Αποστόλου Πέτρου «νίψατε, γρηγορήσατε· ὁ αντίδικος ὑμῶν διάβολος ὡς λέων ωρυόμενος περιπατεί ζητών τίνα καταπίῃ». (Α΄ Πετ., 5, 8),

Γι' αυτό, ας προσέξουμε: Ο Ορθόδοξος Χριστιανός δεν καταφεύγει ποτέ στα ξόρκια αλλά μόνο στον Θεό και τους Αγίους που είναι ειδικοί για τον εξορκισμό.

 

Άγιοι Ανάργυροι – Προσευχή

“Ιησούς Χριστός επέρασε και πάλι ξαναπέρασε. Το ραβδί του ακούμπησε τον όφη και την όφισσα και την κακιά γειτόνισσα.

Άγιοι Ανάργυροι θαυματουργοί, Κοσμά και Δαμιανέ, δωρεά ελάβατε, δωρεά να δώσετε του (όνομα) το κακό να σκορπίσετε. Ιησούς Χριστός νικά κι όλα τα κακά σκορπά, η κυρά η Παναγιά που σκορπίζει τα κακά”.

 

Η Ευχή του Μεγάλου Βασιλείου για τη Βασκανία

Η ευχή κατά της βασκανίας του Μεγάλου Βασιλείου του Ουρανοφάντορος Επισκόπου Καισαρείας έχει ως εξής και πρέπει να διαβάζεται αποκλειστικά και μόνο από τον ιερέα και όχι από κάποιον λαϊκό:

«Κύριε ο Θεός ημών, ο Βασιλεύς των αιώνων, ο Παντοκράτωρ και Παντοδύναμος, ο ποιων πάντα και μετασκευάζων μόνω τω βούλεσθαι, ο εν την επταπλάσιον καμίνον και την φλόγα την εν Βαβυλώνι εις δρόσον μεταβαλων και τους αγίους σου τρεις παίδας σώους διαφύλαξας, ο Ιατρός και Θεραπευτής των ψυχών ημών, η ασφάλεια των εις σε ελπιζόντων, σού δεόμεθα και σε παρακαλούμεν, αποστησον, φυγάδευσον και απέλασον πάσαν διαβολικήν ενέργειαν, πάσαν σατανικήν έφοδο και πάσαν επιβουλήν, περιέργειαν τε πονηράν και βλάβην και οφθαλμών βασκανίαν των κακοποιών και πονηρών ανθρώπων από του δούλου σου ( τούδε) και ή υπό ωραιότητος ή ανδρείας ή ευτυχίας ή ζήλου και φθόνου ή βασκανίας συνέβη, αυτός, φιλάνθρωπε Δέσποτα, έκτεινον την κραταίαν σου χείρα και τον βραχίονά σου τον ισχυρόν και ύψιστον και επισκόπων επισκόπησον το πλάσμα σου τούτο, και καταπεμψον αυτώ άγγελον κραταιόν, ειρηνικόν, ψυχής και σώματος φύλακα, ος επιτιμήσει και απελάσει απ’ αυτού πάσαν βλάβην, πάσαν πονηράν βουλήν, πάσαν φαρμακείαν και βασκανίαν των φθονερών ανθρώπων, και υπό σου ο σος ικέτης φρουρούμενος μετ’ ευχαριστίας ψάλλει σοι, Κύριος εμοί βοηθός και ου φοβηθήσομαι τι ποιήσει μοί άνθρωπος, και πάλιν ου φοβηθήσομαι κακά, ότι συ μετ’ εμού ει ότι συ ει ο Θεός, κραταίωμά μου, ισχυρός, εξουσιαστής, αρχών ειρήνης, Πατήρ του μέλλοντος αιώνος. Ναί, Κύριε ο Θεός ημών, φείσαι του πλάσματός σου, και ρύσαι τον δούλο σου (δείνα) από πάσης βλάβης, από πάσης επηρείας και από πάσης βασκανίας και ανώτερον αυτόν και ημάς παντός κακού διαφύλαξον, πρεσβείαις της υπερευλογημένης ενδόξου, Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, των φωτοειδών Αρχαγγέλων και πάντων σου των αγίων. Αμήν».

Σε περίπτωση βασκανίας να διαβάζετε Ψαλμούς από το Ψαλτήριον και να πίνετε από τον Μεγάλο Αγιασμό που φυλάτε στο Εικονοστάσιον σας και όχι να καταφεύγετε σε ιδιόμορφα ξεματιάσματα χρησιμοποιώντας μάλιστα και «σύνεργα».

 

Ευχή του Ιωάννη του Χρυσοστόμου

Ο ιατρός και θεραπευτής των ψυχών ημών, η ασφάλεια των εις Σε ελπιζόντων. Σου δεόμεθα και σε παρακαλούμεν, φυγάδευσον και απέλασον πάσαν διαβολικήν ενέργεια, πάσαν σατανικήν έφοδον και πάσα επιβουλήν. Περιέργειαν δε πονηράν και βλάβην και οφθαλμών βασκανίαν... από του δούλου σου ή υπό ωραιότητος ή ανδρείας ή ευτυχίας ή ζήλου ή φθόνου ή βασκανίας, συνέβη και κατάπεμψον άγγελον ειρηνικόν, κραταιόν ψυχής και σώματος φύλακα, όστις επιτιμήσει και απελάσει πάσαν πονηράν βουλήν, πάσαν φαρμακείαν και βασκανίαν των φθοροποιών και φθονερών.


Οι ευχές του
 Αγίου Παϊσίου

Τις παρακάτω ευχές της Εκκλησίας συστήνει και ο Άγιος Παΐσιος στο σύγγραμμα του "Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου Λόγοι Α΄, Με πόνο και αγάπη για το σύγχρονο άνθρωπο, Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος» Σουρωτή Θεσσαλονίκης 1998,σ. 109".


Ευχή επί βασκανίαν (Άγιος Παΐσιος).

Του Κυρίου δεηθώμεν. Κύριε ο Θεός ημών, ο Βασιλεύς των αιώνων, ο παντοκράτωρ και παντοδύναμος, ο ποιών πάντα και μετασκευάζων μόνω τω βούλεσθαι, ο την επταπλάσιον κάμινον και τη φλόγα την εν Βαβυλώνι εις δρόσον μεταβαλών και τους αγίους σου τρεις Παίδας σώους διαφυλάξας, ο ιατρός και θεραπευτής των ψυχών ημών, η ασφάλεια των εις σε ελπιζόντων, σου δεόμεθα και σε παρακαλούμεν, απόστησον, φυγάδευσον και απέλασον πάσαν διαβολική ενέργειαν, πάσαν σατανικήν έφοδον και πάσαν επιβουλήν, περιέργειάν τε πονηρά και βλάβη των οφθαλμών βασκανίαν των κακοποιών και πονηρών ανθρώπων υπό του δούλου σου [όνομα του ματιασμένου/ης], και ή υπό ωραιότητος ή ανδρείας ή ευτυχίας ή ζήλου και φθόνου ή βασκανίας συνέβη, αυτός, φιλάνθρωπε Δέσποτα, έκτεινον την κραταιάν σου χείρα και τον βραχιονά σου τον ισχυρόν και ύψιστον, και επισκοπών επισκόπησον το πλάσμα σου τούτο, και κατάπεμψον αυτώ Άγγελον ειρηνικόν, κραταιόν, ψυχής και σώματος φύλακα, ος επιτιμήσει και απελάσει απ’αυτού πάσαν πονηράν βουλήν, πάσαν φαρμακείαν και βασκανίαν των φθοροποιών και πονηρών ανθρώπων, ίνα υπό σου ο σος ικέτης φρουρούμενος, μετ’ ευχαριστίας ψάλλη σοι “Κύριος εμοί βοηθός, και ου φοβηθήσομαι τι ποιήσει μοι άνθρωπος" και πάλιν "ου φοβηθήσομαι κακά, ότι σοι μετ’ εμού ει, ότι συ ει ο Θεός, κραταίωμά μου, ισχυρός εξουσιαστής, άρχων ειρήνης, πατήρ του μέλλοντος αιώνος”. Ναι, Κύριε ο Θεός ημών, φείσαι του πλάσματός σου, και σώσον τον δούλο σου από πάσης βλάβης και επήρειας της εκ βασκανίας γινομένης, και ανώτερον αυτόν παντός κακού διαφύλαξον, πρεσβείαις της υπερευλογημένης, ενδόξου Δεσποινής ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, των φωτοειδών Αρχαγγέλων, και παντών σου των Αγίων. Αμήν.

 

Η ευχή κατά της βασκανίας από τον Άγιο Αρσένιο

Διαβάστε όμως παρακάτω και μια εξαιρετική ευχή κατά της βασκανίας την οποία προτείνει κατά της γλωσσοφαγιάς, ένας μεγάλος Άγιος της Ορθοδοξίας, ο Άγιος Άρσένιος :

“Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν. Άγιος ο Θεός, Άγιος Ισχυρός, Άγιος Αθάνατος ελέησον ημάς. (τρεις φορές)

Παναγία Τριάς, ελέησον ημάς. Κύριε ιλάσθητι ταις αμαρτίαις ημών. Δέσποτα, συγχώρησον τας ανομίας ημίν. Άγιε, επισκεψε και ίασαι τας ασθενείας ημών, ένεκεν του ονόματός σου.

Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον.

Πάτερ ημών, ο εν τοις ουρανοίς, αγιασθήτω το όνομά Σου, ελθέτω η βασιλεία Σου, γεννηθήτω το θέλημά Σου ως εν ουρανό και επί της γης. Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον, και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών, και μη εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού.

Δι’ ευχών των αγίων πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς. Αμήν.

Θεοτόκε Παρθένε, χαίρε κεχαριτωμένη Μαρία, ο Κύριος μετά Σου. Ευλογημένη Συ εν γυναιξί, και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας Σου, ότι Σωτήρα έτεκες, των ψυχών ημών.

Βαπτιστά του Χριστού, πάντων ημών μνήσθητι, ίνα ρυσθώμεν των ανομιών ημών, σοι γαρ εδόθη χάρις, πρεσβεύειν υπέρ ημών.

Βίον ένθεον, καλώς ανύσας, σκεύος τίμιον του Παρακλήτου, ανεδείχθης θεοφόρε Αρσένιε, και των θαυμάτων την χάριν δεξάμενος, πάσι παρέχεις ταχείαν βοήθειαν, πάτερ Όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι, ημίν το μέγα έλεος.

Δεύτε προσκυνήσομεν και προσπέσωμεν τω Βασιλεί ημών Θεώ.

Δεύτε προσκυνήσομεν και προσπέσωμεν Χριστό τω Βασιλεί ημών Θεώ.

Δεύτε προσκυνήσομεν και προσπέσωμεν Αυτώ Χριστώ τω Βασιλεί και Θεώ ημών.

 

Ευχή για τη βασκανία και την γλωσσοφαγιά από τον Άγιο Κυπριανό

Του Κυρίου δεηθώμεν

Κύριε ο Θεός ημών, ο Βασιλεύς των αιώνων, ο παντοκράτωρ και παντοδύναμος, ο ποιών πάντα και μετασκευάζων μόνο τω βούλεσθαι, ο την επταπλάσιον κάμινον και την φλόγα την εν Βαβυλώνι εις δρόσον μεταβάλλων και τους αγίους σου τρεις Παίδας σώους διαφυλάξας, ο ιατρος και θεραπευτής των ψυχών ημων…,

Την ασφάλεια των εις σε ελπιζόντων, σου δεομεθα και σε παρακαλουμεν, αποστησον, φυγάδευσον και απέλασον πάσαν διαβολικήν ενέργειαν, πάσαν σατανικήν έφοδον και πάσαν επιβουλήν, περιέργειαν τε πονηράν και βλάβην και οφθαλμών βασκανίαν των κακοποιών και πονηρών ανθρώπων από τον/τους δούλους σου (………ΟΝΟΜΑΤΑ ΟΣΩΝ ΘΕΛΟΥΜΕ….) και ή υπο ωραιότητας ή ανδρείας ή ευτυχίας ή ζήλου και φθόνου ή βασκανίας συνέβη, αυτός φιλάνθρωπε Δέσποτα, έκτεινον την κραταίαν σου χείρα και τον βραχίονα σου τον ισχυρόν και ύψιστον και επισκοπών επισκόπησον το πλάσμα σου τούτο, και καταπεμψον αυτών Άγγελον ειρηνικόν, κραταιόν ψυχής και σώματος φύλακα, ος επιτιμήσει και απελάσει απ ‘αυτού πάσαν πονηράν βουλήν, πάσαν φαρμακείαν και βασκανίαν των φθοροποιών και φθονερών ανθρώπων ίνα υπο σου ο σος ικέτης φρουρούμενος μετ ευχαριστίας ψάλλει σοι.

«Κυρίος εμοί βοηθός και ου φοβηθήσομαι κακά, ότι εσύ μετ’ εμού ει» ότι συ ει ο Θεός κραταίωμά μου , ισχυρός εξουσιαστής , αρχών ειρήνης, πατήρ το μέλλοντος αιώνος. Ναι, Κύριε ο Θεός ημών, φείσαι του πλάσματος σου και σώσον τον δούλον σου από πάσης βλάβης και επήρειας της εκ βασκανίας γινομένης και ανώτερον αυτόν παντός κακού διαφύλαξον.

Πρεσβείες της υπερευλογημένης , ενδόξου Δεσποίνης ημων Θεοτόκου και αειπάρθενου Μαρίας, των φωτοειδών Αρχάγγελων και παντών σου των αγίων.

Αμήν!

 

Αποδέχεται η Εκκλησία κάτι συνοπτικό και μικρότερο;

Ναι αν θέλει κάποιος να θυμάται απέξω μια ευχή κατά της βασκανίας με κομποσκοίνι, μια προσευχή που προτείνεται είναι η εξής :

Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με και Άγιε Αρσένιε, πρέσβευε υπέρ ημών. Και ολοκληρώστε με το Δι’ ευχών των αγίων πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς. Αμήν.

Και όλα θα περάσουν με το θέλημα του Θεού.