Το Πάσχα στα Μετέωρα δεν είναι μια απλή ανοιξιάτικη εκδρομή σε ένα περίεργο, αλλόκοτο – αλλά μοναδικής ομορφιάς σημείο της Γης. Είναι μια συγκλονιστική εμπειρία που πρέπει να ζήσουμε όλοι έστω για μια φορά στη ζωή μας! Ο εορτασμός του Πάσχα στα Μετέωρα αποκτά µια άλλη διάσταση. H απεραντοσύνη της Φύσης με τους βραχώδεις γλυπτούς όγκους που σαν να κρέμονται από τον ουρανό και η πνευματικότητα του τόπου δημιουργεί µια εμπειρία σχεδόν μυστικιστική. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο που επισκέπτες από όλες τις γωνιές της χώρας αλλά και ξένοι τουρίστες και προσκυνητές επισκέπτονται τα Μετέωρα για να γίνουν κοµµάτι αυτής της µοναδικής τελετουργίας. Η ατμόσφαιρα στους βυζαντινούς ναούς µε τις μοναδικές αγιογραφίες και τις ψαλμωδίες, είναι πραγματικά υποβλητική.

 

Η πρόσβαση στα Μετέωρα

Οι επιβλητικοί βράχοι των Μετεώρων προκαλούσαν ανέκαθεν το δέος τόσο για τις συνθήκες αλλά κυρίως, για τις μεθόδους ανάβασης. Στο παρελθόν η ανάβαση γινόταν με σκαλωσιές στηριγμένες σε δοκάρια σφηνωμένα μέσα στους βράχους, με δίχτυ, και λίγο αργότερα με ανεμόσκαλες, ενώ ακόμα και σήμερα θα δει κανείς τους μεταλλικούς κλωβούς που χρησιμοποιούνται για να ανεβαίνουν οι προμήθειες των μοναχών. Οι προσκυνητές-επισκέπτες χρησιμοποιούν τις σκάλες που λαξεύτηκαν στα βράχια μόλις τη δεκαετία του ‘20, εξασφαλίζοντας μια άνετη και ασφαλή ανάβαση στα μοναστήρια.

 

Στόχος επιδρομέων

Στην αρχαιότητα, οι κάτοικοι της περιοχής κατέφευγαν στους δύσβατους βράχους για να προστατευτούν από τις επιθέσεις των διάφορων ληστών και επιδρομέων της εποχής. Αλλά και οι πρώτοι ασκητές που κατέφτασαν τον 9ο αιώνα χρειάζονταν να αναρριχηθούν για να φτάσουν στις σπηλιές–σκήτες. Από τον Αθανάσιο Μετεωρίτη, τον ιδρυτή της μονής του Μεγάλου Μετεώρου μαθαίνουμε πώς ο ίδιος με δύο άλλους μοναχούς και τη βοήθεια ενός άνδρα εξασκημένου στις αναβάσεις των βράχων, ανέβηκαν στο βράχο του Πλατύ Λίθου, όπου είναι χτισμένη η μονή σήμερα.

Ακόμα και οι τοπικές παραδόσεις, όπως αυτή του Αγίου Γεωργίου του Μαντηλά, δείχνουν τη σχέση των κατοίκων με τους βράχους. Ο μύθος λέει ότι κάποιος Τούρκος πήγε να κόψει ξύλα στο μικρό δάσος κάτω από το ασκητήριο του Αγίου Γεωργίου. Όταν ένας κορμός τον καταπλάκωσε, η γυναίκα του έταξε τον φερετζέ της στον Άγιο προκειμένου ο άντρας της να γίνει καλά, όπως και έγινε. Και από τότε κάθε χρόνο στη γιορτή του Αγίου Γεωργίου οι νέοι ανεβαίνουν μια αρκετά επικίνδυνη ανάβαση, αλλάζοντας τα παλιά μαντήλια με νέα που προσφέρονται ως τάματα.

 

Η 2η μεγαλύτερη μοναστική Πολιτεία

Τα Μετέωρα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη μοναστική πολιτεία στην Ελλάδα, μετά απ’ αυτή του Αγίου Όρους. Οκτακόσιοι και πλέον σκοτεινόχρωμοι, θεόρατοι βράχοι, γλυπτά έργα τέχνης καμωμένα από τη φύση, ανάμεσα στον Κόζιακα και τα Αντιχάσια, «στεφανώνουν» την Καλαμπάκα στο νομό Τρικάλων, μόλις 22 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα.

Η θέα των βράχων, που στεγάζουν τη μοναστική παράδοση εδώ και επτά περίπου αιώνες, προκαλεί δέος χάρις στη μεγαλοπρέπεια του γιγαντιαίου συμπλέγματος που οφείλεται σε ένα γεωλογικό φαινόμενο διάβρωσης. Οι πρώτοι ασκητές εγκαταστάθηκαν στις σπηλιές του γύρω στον 10ο αιώνα, ενώ τα πρώτα μοναστήρια κτίστηκαν με πολύ επιμέλεια και δεξιοτεχνία τέσσερις αιώνες αργότερα.

Ιστορικά γνωρίζουμε ότι υπήρχαν 30 μονές στο σύνολό τους αλλά σήμερα λειτουργούν μόνο 7 (6 από αυτές επισκέψιμες). Από το 1988 περιλαμβάνονται στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Η Μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, γνωστή και ως Μεγάλο Μετέωρο, ήταν το πρώτο μοναστήρι που ιδρύθηκε και εκείνο που έδωσε το όνομά του σε όλη τη μοναστική πολιτεία. Οι Ιερές Μονές της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, της Αγίας Τριάδας, του Αγίου Νικολάου του Αναπαυσά και του Βαρλαάμ είναι αντρικές ενώ η Ιερά Μονή Ρουσάνου και Αγίου Στεφάνου γυναικείες.

 

Η Ιερά Μονή Μεγάλου Μετεώρου

Στα Μετέωρα σώζονται ανεκτίμητοι θησαυροί, κειμήλια και έργα μικροτεχνίας, όπως το αριστουργηματικό ξυλόγλυπτο τέμπλο του καθολικού της Μονής Αγίου Στεφάνου, Σταυροί με Τίμιο Ξύλο, αρχιερατικοί ράβδοι, χρυσοποίκιλτα άμφια, χειρόγραφα και Ευαγγέλια ενώ από ιστορικής πλευράς μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πάνω από 1.000 χειρόγραφοι κώδικες, καθώς και οι σειρές βυζαντινών και μεταβυζαντινών εγγράφων που σώζονται και φυλάσσονται στα αρχειοφυλάκια των μοναστηριών.

 

Η Μεγάλη Εβδομάδα στα Μετέωρα

Οι λειτουργίες στις Μονές κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα αρχίζουν στις 7 και τελειώνουν γύρω στις 9.30 το βράδυ.

Τη Μεγάλη Πέμπτη αξίζει να δει κανείς την ακολουθία του Μυστικού Δείπνου στην Ιερά Μονή Βαρλαάμ και τη Μεγάλη Παρασκευή να συμμετέχει στον διακριτικό στολισμό του Επιταφίου (που δεν φέρει το χαρακτηριστικό κουβούκλιο). Οι 12 ευαγγελικές περικοπές εξιστορούν την πορεία του Θεανθρώπου προς τον Γολγοθά, τα σήμαντρα ηχούν πένθιμα, σχεδόν απόκοσμα ενώ μοναχοί και πιστοί συμμετέχουν στο Θείο δράμα βιώνοντας μια ανάταση ψυχική και πνευματική.

Τη Μεγάλη Παρασκευή οι αγιογραφίες μοιάζουν να ζωντανεύουν κάτω από το χλωμό φως των κεριών. Η Αναστάσιμη λειτουργία στις Ιερές Μονές Μετεώρων ξεκινά περίπου στις 9 μ.μ. Τα μεσάνυκτα, όταν ακουστεί το «Χριστός Ανέστη», οι πόρτες ανοίγουν για όσους θέλουν να αποχωρήσουν, αλλά η λειτουργία συνεχίζεται για μιάμιση ώρα ακόμη για τους πιστούς που θέλουν να παρακολουθήσουν ολόκληρο το τελετουργικό. Ανήμερα το Πάσχα αλλά και τις μέρες που ακολουθούν αξίζει να βρεθεί ο επισκέπτης στην Καλαμπάκα για τα «πασχαλόγιορτα», όπου η λαϊκή παράδοση παίρνει τη σκυτάλη. Οι αυλές μοσχομυρίζουν από το αρνί που ψήνεται στα κλήματα. Οι πασπαλιάρες (πίτες από καλαμποκάλευρο ψημένες στη γάστρα) και το μπασιορντί (χοιρινό διατηρημένο στο λίπος του) είναι τα τοπικά πασχαλινά εδέσματα.

 

Ιερά Μονή Αγίου Στεφάνου

Η Μονή βρίσκεται στο νότιο άκρο της συστάδας των Μετεώρων, ακριβώς πάνω από την Καλαμπάκα. Η πρόσβαση στη μονή είναι πολύ εύκολη και βατή για κάθε επισκέπτη, αφού ένα μικρό πέτρινο γεφύρι συνδέει το σύγχρονο δρόμο στην είσοδο της μονής.

Η Christianity Art δεν θα ήταν δυνατόν να λείπει από την Ιερά Μονή Αγίου Στεφάνου στα Μετέωρα, εκεί όπου κάθε χρόνο καταφθάνουν χιλιάδες πιστοί, στο πιο εμβληματικό και ενδιαφέρον μοναστήρι. Η παρουσία λοιπόν της Christianity Art δεν είναι τυχαία, όπως δεν είναι τυχαία και η ιστορία της Ιεράς Μονής που κατοικήθηκε από μοναχούς στα τέλη του 12ου αιώνα με την ίδρυση και την κτηριακή συγκρότηση και ολοκλήρωσή της, ωστόσο, να τοποθετείται τον 14ο  και 16ο αιώνα, αντίστοιχα.

 

Η Μονή Ρουσάνου στον κατακόρυφο βράχο

Η Μονή Ρουσάνου, γαντζωμένη στην κορυφή ενός απότομου κατακόρυφου βράχου, παρά τη θέση της, είναι εύκολα προσπελάσιμη. Η αγιογράφησή της θεωρείται από τα λαμπρότερα τοιχογραφικά σύνολα της μεταβυζαντινής περιόδου. Ο Άγιος Νικόλαος Ανάπαυσας βρίσκεται κυριολεκτικά μετέωρος πάνω σε μικρό βράχο. Είναι το πρώτο μοναστήρι που θα συναντήσει ο επισκέπτης ανεβαίνοντας από το Καστράκι και στολίζεται με αξιόλογες τοιχογραφίες φιλοτεχνημένες από τον σπουδαίο αγιογράφο Θεοφάνη.

 

Ι. Μονή Αγίου Νικολάου Ανάπαυσας

Το πλέον δυσπρόσιτο από τα μοναστήρια των Μετεώρων είναι η Αγία Τριάδα. Η μοναδική, όμως, θέα αποζημιώνει τον επισκέπτη για τη δύσκολη πεζοπορία και την ανάβαση των 140 σκαλιών που απαιτούνται για να φτάσει στη Μονή.

 

Ι.Μονή Αγίας Τριάδας