Οι αγιογραφίες αποτελούν για την Ορθόδοξη Εκκλησία τον τρόπο με τον οποίο οι πιστοί επιτυγχάνουν να έρθουν σε επαφή με αυτόν ή αυτούς που απεικονίζει η εικόνα, να νιώσουν την επίδρασή τους στη ζωή τους. Αποτελούν ένα μέσο λατρείας και για πολλούς πηγή έμπνευσης και δημιουργίας, πηγή προστασίας και φροντίδας. Σε κάθε εικόνα «διαβάζουμε» το μήνυμα του Αγίου, βιώνουμε το μήνυμα της σκηνής που αυτή απεικονίζει. Μία τέτοια εικόνα, γεμάτη «μηνύματα» είναι και η εικόνα της γέννησης του Χριστού.

 

Οι επιμέρους μορφές, το σκηνικό και οι συμβολισμοί

Το μαύρο σπήλαιο σε τριγωνικό σχήμα που αποτελεί το σκηνικό από το οποίο προβάλλει ή τονίζεται η φάτνη, συμβολίζει τον προ-χριστιανικό κόσμο που για τον αγιογράφο είναι σκοτεινός και μαύρος αλλά και τον Άδη, αφού η γέννηση του Χριστού ήρθε για να φωτίσει, η Παρθένος φέρνει στον κόσμο τον Υπερούσιο και η γη με τη σειρά της προσφέρει ένα σπήλαιο στον Απρόσιτο. Το ξαπλωμένο βρέφος μέσα στα σπάργανά του, παραπέμπει στην εικόνα της Ανάστασης με τον σπαργανωμένο Χριστό που καταλύει το θάνατο και ο Άδης τρέμει. Το φως λάμπει στο σκοτάδι και το φως που στάθηκε πάνω από το βρέφος τονίζει με ακόμη πιο δραματικό τόνο τη συνύπαρξη του φωτός με το σκοτάδι. Η Θεοτόκος, ντυμένη σε πορφύρα, είναι Αυτή που ομολογεί τη γέννηση του παιδιού της, έργο της θέλησής Της και της πίστης Της στον Θεό. Με τη δική Της συγκατάθεση πραγματοποιήθηκε το σχέδιο της σωτηρίας των Ανθρώπων. Το βόδι και ο όνος, τα δύο ζώα δίπλα στη φάτνη παραπέμπουν στον λόγο του Ησαΐα: «το βόδι και ο όνος γνώρισαν την φάτνη του κυρίου, ο Ισραήλ δε και ο λαός, δεν με γνώρισαν» (Ησ.1,3). Ο ποιμένας είναι αυτός που καλεί τα «λογικά» πρόβατα να βγουν έξω από το θάνατο, στη ζωή. Κοινός τόπος σε όλες τις αγιογραφίες της γέννησης του Χριστού, ο προφήτης Ησαΐας, που οι προφητείες του γίνονται ζωή με την ύπαρξη του Ιησού. Ο Ιωσήφ, στα αριστερά της Θεοτόκου, πάντα σκεπτικός, πάντα συλλογισμένος. Σε πολλές αγιογραφίες, μπροστά του στέκεται το κακό για να του βάλει στον νου άσχημες σκέψεις. Οι Άγγελοι, στραμμένοι άνωθεν, προς την πηγή του Φωτός, βρίσκονται σε έναν διαρκή, ακατάπαυστο ύμνο προς τον Θεό.

 

Η εικόνα της γέννησης από την Εικονοτεχνική

Η γέννηση του Χριστού που αναπαριστάται στην εικόνα της «Εικονοτεχνικής», αποτελεί αντίγραφο εικόνας που βρίσκεται στο Σπήλαιο της Βηθλεέμ, στο σπουδαιότερο ίσως προσκύνημα της χριστιανοσύνης. Έχει σχεδιαστεί και αποτυπωθεί σε διάφορες διαστάσεις και υλικά, ενώ ανάμεσά τους ξεχωρίζει η εικόνα της γέννησης σε σχήμα οβάλ. Μία εξαιρετική πρόταση για φάτνη, για χριστουγεννιάτικο δώρο, για το σπίτι σας ή για τα σπίτια των αγαπημένων σας ανθρώπων.